Openheid en vertrouwen als recept voor creatieve oplossingen

Brooklyn vormt met al haar partners en freelancers een werkgemeenschap, een verzameling professionals die op allerlei manieren en in verschillende dynamische verhoudingen met elkaar samenwerkt. Hoe is het concept ontstaan? Wat zijn valkuilen? En waarom is deze manier van organiseren zo moedig? Wij spraken met loopbaandeskundige Jouke Post over de ins- en outs van werkgemeenschappen. 

‘De opkomst van werkgemeenschappen is een logisch gevolg van ontwikkelingen op de arbeidsmarkt’, zegt Post. ‘Door de stijging van het aantal ZZP’ers moeten organisaties anders ingericht worden. Je ziet dan ook steeds meer bedrijven die het aanpakken als Brooklyn; hiërarchische, top-down structuren maken plaats voor open, transparante organisatievormen.’

Alternatieve oplossingen 
In een werkgemeenschap moeten mensen meer dan in reguliere organisatievormen met elkaar zoeken naar alternatieve organisatieprincipes. ‘Je moet opeens allerlei afspraken met elkaar maken. Hoe moet je met elkaar samenwerken? Wat leggen we vast? En, belangrijker, wat houden we open?’

Out of the box denken is hierbij heel belangrijk. ‘Je kan bijvoorbeeld denken aan zogenaamde broodfondsen; ZZP’ers die geen collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering kunnen en/of willen betalen, maar dit met elkaar regelen in een creatieve oplossing.’

Problemen 
Het vormen van een werkgemeenschap is niet makkelijk. ‘Hoe groter de organisatie is of wordt, hoe moeilijker het is om een netwerk te vormen. Het gevaar dat je toch weer teveel vast gaat leggen ligt altijd op de loer. Dat wil je liever voorkomen, want afspraken kunnen fixerend werken!’

Vertrouwen is hierbij echter het sleutelwoord. ‘Zo’n werkgemeenschap is voor een groot deel gebaseerd op directe relaties. Je kent elkaar en je vertrouwt elkaar. Maar wanneer een organisatie groter wordt, worden relaties abstracter en zie je vaak de neiging allerlei taken en processen te gaan bureaucratiseren. Vertrouwen maakt dan plaats voor een contract. Dit is natuurlijk een enorm spanningsveld, waar Brooklyn ook mee te maken heeft.’

Moedig 
De crux zit hem in de manier waarop organisaties het aanpakken. Om het vertrouwen zoveel mogelijk te behouden, is transparantie heel belangrijk. Wie zijn wij, als werkgemeenschap? Hoe richten we onze organisatie zo in, dat we er allemaal profijt van hebben? Dit is een zoektocht waar geen recepten voor klaarliggen.

Post vindt Brooklyn op dit gebied heel moedig. ‘Ze gaan het gesprek aan en leggen heel open op tafel wat ze willen. Transparantie is heel belangrijk bij een werkgemeenschap, maar je doet als het ware wel de motorkap van je bedrijf open. Tegelijkertijd proberen ze dit heel professioneel te doen, het gaat steeds over het bewerkstelligen van kwaliteit. Ze zijn echte pioniers op dit vlak, en daar is lef voor nodig!’

(Realisatie: SCHERP! media)

Samen op zoek naar wat je wil en kan

Wat als mensen die boventallig zijn verklaard echt niet weten wat ze willen en kunnen? Bij de jobclub van Brooklyn verwerken deelnemers tijdens een loopbaanheroriëntatietraject het verlies van hun baan, stellen ze hun zelfbeeld vast en leren ze te focussen op hun potentiële nieuwe job. Ze doen dit niet alleen, maar gaan in een groep aan de slag. Wij gingen kijken bij zo’n bijeenkomst en vroegen ons af: wat is de toegevoegde waarde van het groepsproces? 


(Realisatie: SCHERP! media)

Vijf vragen aan Kyra Luijters

In de rubriek ‘Vijf vragen aan…’ voelt PdJP loopbaanprofessionals en wetenschappers aan de tand. Deze maand Kyra Luijters, als onderzoeker voor het Kenniscentrum Verzekeringsgeneeskunde (KCVG) verbonden aan het UMCG en expert op het gebied van job crafting. ‘Werk is een belangrijk deel van je leven, dan kan het maar beter leuk zijn!’

Luijters heeft recent haar eigen bureau de Wetenschap van Nu opgericht, waarmee ze wetenschappelijke kennis naar de werkvloer wil vertalen. ‘Mijn doel is dat meer mensen baat hebben bij recente parels uit de wetenschap. Zo geef ik bijvoorbeeld op de aanstaande Kijkopjeloopbaan-dag in Groningen een workshop over job crafting naar de methodiek van Luc Dorenbosch en Mark van Vuuren.’

Wat is job crafting?
‘Job crafting is sleutelen aan je baan om mooi werk te houden of te krijgen. Het gaat ervan uit dat iedereen binnen zijn baan een beetje regelruimte heeft om aanpassingen te doen aan zijn werk.  Hiermee kun je je baan beter laten aansluiten bij je kwaliteiten en drijfveren. Het is te vergelijken met het opnieuw inrichten van je woning: in plaats van je huis te slopen en een nieuw huis neer te zetten, ga je een kamer anders inrichten.’

Hoe werkt dit in de praktijk?
‘Je kan op vier manieren job craften: relationeel, cognitief, taalgericht of contextueel. Relationeel craften houdt in dat iets verandert in de samenwerking met collega’s. Cognitief craften gaat over de manier waarop je over je werk nadenkt. Ik gebruik altijd het voorbeeld van de metselaar die denkt: “Ik stapel stenen op elkaar,” terwijl hij kan ook denken: “Ik bouw iemands droomhuis.” Taakgericht craften betekent dat je sleutelt aan de inhoud van je takenpakket, dus de ene taak afstoten en de andere juist uitbreiden. Contextueel craften heeft te maken met aanpassingen op het gebied van tijd of locatie. Zo kun je bijvoorbeeld in plaats van de hele dag op je werkplek zitten ook overleg voeren in een café in de buurt. Het feit dat je er even uit bent kan er dan voor zorgen dat je het langer volhoudt.’

Wat voor oplossingen levert dit op?
‘Ik heb bijvoorbeeld een keer een groep docenten begeleid die tegen de stapels nakijkwerk opzag en tegelijkertijd aangaf dat ze elkaar te weinig spraken. Zij hebben toen bedacht dat ze samen zouden gaan nakijken. Hierdoor werd het nakijkwerk iets waar ze veel minder tegenop zagen én hadden ze direct meer contact met elkaar. De oplossing was simpel, maar niet vanzelfsprekend. Soms zit je zo in je werk dat je bepaalde dingen die je vervelend vindt ziet als iets dat nu eenmaal moet. Job crafting helpt je om met een frisse blik te kijken.’

Wat levert job craften op voor organisaties?
‘Het draagt bij aan het succes van een organisatie. Mensen die op hun plek zitten, die doen waar ze goed in zijn, die zich ontwikkelen, die kortom eruit halen wat erin zit, kunnen veel betekenen voor de organisatie qua productiviteit. Het kan ook uitval voorkomen. Helaas is job crafting nog geen gemeengoed. Het wordt wel gedaan, maar het kan nog veel vaker.’

Duurzame inzetbaarheid is er heel erg op gericht dat je verder moet kijken dan je huidige baan. Op welke manier past job crafting, dat zich juist richt op je huidige baan, binnen dit begrip?
‘Job crafting heeft te maken met een blijvende match tussen jezelf en je baan, of banen. Het sluit helemaal niet uit dat je van baan wisselt door omstandigheden of omdat je toe bent aan iets nieuws. Het gaat er wel van uit dat ook die droombaan waar je wellicht naar zoekt leuke kanten én minder leuke kanten heeft. Job crafting gaat uit van het  belang om in je baan de regie te pakken. Het idee van constant sleutelen aan je werk is precies waar het bij duurzame inzetbaarheid om gaat. Job crafting is dus een onderdeel van duurzame inzetbaarheid én heeft een positief effect op je duurzame inzetbaarheid.

Meer lezen over job craften? Het boek ‘Mooi Werk’ van Mark van Vuuren en Luc Dorenbosch, inclusief inlogcode voor online craftmethode, is een aanrader!

(Realisatie: SCHERP! media)